جمعیتروستاهای دارای طرح هادی اجرا شدهتعداد پرسشنامهروستاهای دارای طرح هادیتعداد پرسشنامهروستای منتخبجمعیتتعداد نمونهروستای منتخبجمعیتتعداد نمونهکمتر از 250 نفرتازه آباد 1017/45توچی پایبست1415/67500-250 نفرپسیخان4886/2223پایین کویخ2799/12131000-500 نفرویشکا سوقه6155/2829گرفم6458/2930بیشتر از 1000 نفرسیاه اسطلخ34066/157158خشت مسجد26234/121122جمع کل215172ماخذ : اطلاعات تحقیق ،1392
هم اینکه حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران هم معین گردید که برابر 2/367 نفر می باشه و چون عدد بدست آمده نزدیک به حجم نمونه انتخابی می باشه از اون صرف نظر میشه .
روایی پرسشنامه با استفاده از نظر کارشناسان و متخصصین امر برنامهریزی روستایی و پایایی پرسشنامه از طریق آزمون آلفای کرونباخ بدست آمدهه. مفهوم اعتبار یا روایی به این پرسش پاسخ میده که ابزار اندازهگیری تا چه حد خصیصه مورد نظر رو میسنجد. بدون آگاهی از اعتبار ابزار اندازهگیری نمیتوان به دقت دادههای حاصل از اون اطمینان داشت. واسه بررسی اعتبار محتوا این پرسشنامه ، پرسشنامه اولیه رو ابتدا تنظیم نموده و سپس با استفاده از نظر متخصصان و استاد راهنمای محترم تغییر و تنظیم مجدد گردید .
از اونجا که آلفای کرونباخ معمولاً شاخص کاملاً مناسبی واسه سنجش قابلیت اعتماد ابزار اندازهگیری و هماهنگی درونی میان عناصر آنه که علاوه بر گزینه های دو ارزشی واسه گزینه های چند ارزشی (مانند طیف 5 گزینه ای لیکرت) هم کاربرد داره ، پس قابلیت اعتماد پرسشنامه مورد استفاده در این تحقیق رو به کمک آلفای کرونباخ در نرم افزار spss ارزیابی میکنیم . این روش واسه محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازهگیری مثلا پرسشنامهها یا آزمونهایی که خصیصههای مختلف رو اندازه گیری میکنن، به کار میره. (سرمد و همکاران، 1385).
جدول 1-4- ضرایب آلفای کرونباخ واسه متغیر ها ی تحقیق
مؤلفههاتعداد سؤالات ضریب آلفای کرونباخشاخص های اجتماعی10905/0شاخص های اقتصادی 7937/0شاخص های کالبدی 8855/0شاخص های محیطی10938/0
گفته میشه اگه ضریب آلفا بیشتر از 7/0 باشه آزمون از پایایی قابل قبولی برخورداره و اگه ضریب آلفااز 5/0 تا 7/0 باشه آزمون از پایایی متوسط برخوردار خواهد بود . از نتایج آزمون معلومه که پایایی مورد قبوله .
1-8- پیشینه تحقیق :
بارتلت (2010)در مقاله ای تحت عنوان کیفیت زندگی و توسعه مناطق می گوید چند عامل که به کیفیت زندگی کمک کردهه عبارته از درآمد خانوار، نابرابری درآمد، فقر و عوامل دیگه نظیر بیکاری و امنیت شغلی، تحصیلات ، سلامتی و دسترسی به بهداشت و سایر خدمات اجتماعی .
سرجی و کورنل در مقاله ای تحت عنوان چگونه همسایگان بر کیفیت زندگی شما تاثیر می گذارند می گوید یکی از عومل مهم در بهبود کیفیت زندگی در میان جوامع انسانی استاندارد بودن محل زندگی از نظر بهداشت ، اشتغال ، محیط زیست و کالبد می باشه ، به طوریکه رضایت از ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی و فیزیکی محل زندگی بر رضایت از زندگی و کیفیت زندگی افراد تاثیر گذاره .
در کشور ما تحقیقاتی درباره آثار و نتایج اجرای طرح های هادی بر زندگی روستاییان صورت گرفتهه. موسوی (1374) در پایان نامه ای با عنوان ارزشیابی اثرات اجتماعی طرحهای بهسازی روستایی در استان اصفهان آوردهه عدم مشارکت روستاییان ، عدم شناسایی نیازهای اولیه مردم روستایی و اجرای ناقص طرح از عوامل عدم تاثیر این طرح بر کیفیت زندگی روستاییان می دانند.
در همین زمینه ، مظفر و همکاران (1387) در مقاله ای با عنوان ارزیابی اثرات اجرای طرحهای هادی بر محیط زیست روستاهای گیلان و تقی لو و همکاران (1388) در مقاله ای با عنوان ارزیابی طرحهای هادی روستایی در ابعاد کالبدی ، اجتماعی و اقتصادی از دیدگاه روستاییان بر موفق بودن اجرای طرح هادی در بهبود وضعیت کالبدی و اجتماعی روستاییان تاکید کرده اند .
حق پناه و دهقانی (1388) در مقاله ای با عنوان بررسی اثرات اجرای طرح هادی روستایی مناطق غرب گیلان آوردهه پیشرفت نسبی زندگی مردم در ابعاد کالبدی از نتایج مثبت طرح و عدم رعایت و اجرای مسائل زیست محیطی رو از ابعاد منفی طرح هادی می داند .
عنابستانی (1388) در مقاله ای با عنوان اثرات کالبدی اجرای طرحهای هادی روستایی افزایش امیدواری روستاییان واسه ماندن در روستا ، نصیری (1388)در مقاله ای با عنوان ارزیابی اثر بخشی طرح هادی روستایی سکونتگاههای روستایی بهبود وضعیت روستا از نظر کالبدی و خدمات رسانی رو از آثار مثبت اجرای طرح هادی بر کیفیت زندگی روستاییان می دانند.
آمار و صمیمی طارمی (1388) در مقاله ای با عنوان ارزیابی اثرات کالبدی طرح های هادی روستایی بهبود وضعیت ساخت و ساز در روستا و بهبود کیفیت مساکن رو از آثار مثبت طرح و عدم بهبود وضعیت شبکه معابر رو از ابعاد منفی طرح عنوان می کنه.
مطیعی لنگرودی و یاری (1389) در مقاله ای با عنوان حفاظت محیط زیست و برنامه ریزی تو.سعه فیزیکی روستا با تاکید بر ارزیابی طرح های هادی روستایی عدم وجود نگرش نظام مند و آمایشی در طرح و برزو و همکاران (1389) در مقاله ای با عنوان ارزشیابی کیفی اجرای طرح هادی در روستای کرانچی عدم مشارکت مردمی در اجرای طرح و نبود اعتبارات لازم جهت اتمام طرح رو از عوامل اصلی عدم اثر بخشی طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی روستاییان میدانند.
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی هم در دو طرح به ارزیابی و ارزشیابی طرحهای هادی روستایی پرداختهه. نتایج ارزیابی سال 1382 نشون می بده طرح های هادی اجرا شده دارای واقع گرایی و توجه به مسائل زیست محیطی بوده ، اما در ارتباط با هماهنگی با طرح های فرادست ، مشارکت مردمی و استفاده از روش های علمی و ارتباط بخش های مختلف طرح دچار مشکل می باشه . هم اینکه نتایج ارزشیابی طرح هادی روستایی در سال 1388 نشون می بده اجرای طرح هادی روستایی نتایج مثبتی رو در ابعاد کالبدی ، اجتماعی و اقتصادی واسه روستاهای مورد مطالعه به همراه داشتهه .
محمدی یگانه و همکاران (1391) در پژوهشی با عنوان تبیین اثرات اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی در نواحی روستایی دهستان کرانی از شهرستان بیجار به این نتیجه رسیده اند که اجرای طرح هادی اثرات مثبت و معناداری رو بر ابعاد کالبدی سکونتگاههای روستایی محدوده مورد مطالعه داشته ولی در ابعاد محیطی، اجتماعی و اقتصادی موفقیت چندانی حاصل نشدهه.
1-9-محدوده مورد مطالعه
محدوده مورد مطالعه بخش مرکزی شهرستان رشت می باشه . بخش مرکزی شهرستان رشت در جنوب شهرستان واقع شدهه . از نظر موقعیت ریاضی در 37 درجه و 2 دقیقه تا 37 درجه و 22 دقیقه عرض شمالی و 49 درجه و 29 دقیقه تا 49 درجه و 41 طول شرقی واقع شدهه . از نظر موقعیت نسبی بخش مرکزی شهرستان رشت از شمال به بخش مرکزی بندر انزلی ، از شمال و شمال شرق به بخش خمام ، از شرق به بخش کوچصفهان و سنگر ، از شمال و شمال غرب به بخش تولم صومعه سرا ، از غرب به بخش مرکزی شهرستان شفت ، از جنوب به بخش مرکزی رودبار ، از جنوب شرقی به بخش سنگر محدود میشه . این بخش دارای 4 دهستان با نامهای پسیخان ، پیربازار ، حومه و لاکان می باشه که با مساحت 5/447 کیلومترمربع در سال 1390 دارای 56284 نفر جمعیت و 16904 خانوار بودهه .
شکل 1-1 – جایگاه محدوده مورد مطالعه در تقسیمات اداری – سیاسی کشور
1-10-موانع و محدودیت های تحقیق
انجام تحقیقات همواره با مشکلاتی مواجه می باشن که این مشکلای در کشورهای در حال توسعه به خصوص در مناطق روستایی بیشتر نمایان میشه .
عدم همکاری اهالی روستا به دلیل عدم آگاهی و باور نداشتن ارزش تحقیق و پژوهش
عدم وجود اطلاعات منسجم و به روز در سایت های سازمانی و علمی معتبر
عدم دسترسی به اطلاعات موجود و تهیه شده توسط محققان دیگه
عدم سهولت دستیابی به اطلاعات مورد احتیاج پژوهش در سازمانها و ادارات مختلف
1-11 – واژه ها و مفاهیم
-روستا :
روستا واحدیه جغرافیایی که در اون انسان و محیط کاملاً با هم در ارتباطند . ترکیب عوامل انسانی در این واحد منجر به تشکیل ساختمان اجتماعی خاصی میشه که با آداب ، رسوم و شیوه زندگی ویژه ای مشخص میشه (رجایی ، 1368، 50) .
در ماده یه تعاریف و ضوابط کشوری چنین آمده است “روستا واحد مبدا تقسیمات کشوریه که از لحاظ زیستی همگن بوده و با حوزه و قلمرو معین ثبتی و عرفی مستقل که حداقل 20 خانوار و یا 100 نفر اعم از متمرکز یا پراکنده در اون سکونت داشته باشن و به طور مستقیم یا غیر مستقیم به یکی از فعالیت های کشاورزی ، دامداری و باغداری بطور اعم و صنایع دستی ، صید و یا ترکیبی از این فعالیت ها اشتغال داشته باشه . در عرف به عنوان ده ، آبادی ، دهکده و یا قریه نامیده میشه . ” (رضوانی ، 1374 ، 22) .
روستا کوچکترین واحد جمعیتی ، اقتصادی و جغرافیاییه که در اون نوعی کلکتیوسیم اقتصادی ، اجتماعی و عمرانی قابل تصدیقه (ودیعی ، 1384 ، 37) .

شما میتونید تکه های دیگه ای از این مطلب رو با جستجو در همین سایت بخوانید

-طرح هادی روستایی:
طرح هادی روستایی عبارته از طرح تجدید حیات و هدایت روستا با لحاظ ابعاد اقتصادی ، اجتماعی و فیزیکی . به عبارت دیگه طرح هادی روستایی عبارته از دوباره روستا رو با لحاظ ابعاد اقتصادی ، اجتماعی و کالبدی . (اساسنامه بنیاد مسکن انقلاب ، 1366)
طرح هادی روستایی طرحیه که ضمن ساماندهی و اصلاح بافت موجود ، میزان و مکان گسترش آتی و نحوه استفاده از زمین واسه عملکرد های مختلف از قبیل مسکونی ، تولیدی ، تجاری و کشاورزی ، و تأسیسات و تجهیزات و نیازمندیهای عمومی روستایی رو بر حسب مورد در قالب مصوبات طرحهای ساماندهی فضا و سکونتگاههای روستایی یا طرحهای جامع ناحیه ای تعیین میکنه (آئین نامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه عمران محلی ، ناحیه ای ، منطقه ایی ، و ملی و مقررات شهرسازی و معماری کشور، 1378)
-کیفیت زندگی :

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج میشه که ممکنه موقع انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا واسه دمو می باشه

ولی واسه دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی همه قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنین

کیفیت زندگی یه مفهوم گسترده و چند بعدیه در رابطه با رفاه کلی افراد در جامعه که می توان با شاخص های عینی و هم اینکه ذهنی اندازه گیری بشه(Fahey, Noland and Whelan, 2003) .
کیفیت زندگی یه مفهوم مبتنی بر ارزشه و از طریق روش های سنتی، منطقی، و یا پوزیتیویستی به طور کامل شناخته نخواهد شد .به طور مشهود ، روش تاریخی، زیست محیطی، شخصی و اجتماعی نقش مهمی دارن (Peruniak ,Geoffrey s, the promise of quality of life ,2010,56) .
مفهوم کیفیت زندگی یه فرصت واسه قدم به عقب و در نظر گرفتن همه افراد در قبل، حین و بعد از مداخله رو فراهم می کنه. کیفیت زندگی یه مفهومه که بافت روابط رو برجسته می کنه . این به سازماندهی پیچیدگی های مبهم کمک می کنه (Peruniak ,Geoffrey s, the promise of quality of life ,2010,58) .
-بهبود کیفیت زندگی :
چند عامل که به کیفیت زندگی کمک کردهه عبارته از درآمد خانوار، نابرابری درآمد، فقر و عوامل دیگه نظیر بیکاری و امنیت شغلی، تحصیلات ، سلامتی و دسترسی به بهداشت و سایر خدمات اجتماعی (Bartlett , 2010,156) .
یکی از عومل مهم در بهبود کیفیت زندگی در میان جوامع انسانی استاندارد بودن محل زندگی از نظر بهداشت ، اشتغال ، محیط زیست و کالبد می باشه ، به طوریکه رضایت از ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی و فیزیکی محل زندگی بر رضایت از زندگی و کیفیت زندگی افراد تاثیر گذاره (Sirgy and Cornwell,2002,154 ) .
-برنامه ریزی:
کوششی که در جهت انتخاب بهترین برنامه واسه رسیدن به هدفهای مشخص صورت میگیره ، برنامه ریزی گویند ( شیعه ، 1369 ،85) .
برنامه ریزی عبارته از ایجاد هماهنگی در یه حرکت جهت دار به منظور بهره گیری از همه امکانات موجود واسه دست یابی به سطوح بالاتر توسعه اقتصادی ، اجتماعیی و فرهنگی با در نظر گرفتن تعادل اکولوژیکی . پس هدایت به منظور افزایش بازدهی و کاهش خسارت در فضای زیستی از اهداف اصلی برنامه ریزی می باشه . (جهانی ، 1375 ، 47) .
-برنامه ریزی روستایی :
یه برنامه ریزی روستایی عملیه ثابت که به گونه ای آرمانی تنظیم شدهه و لحاظ های گوناگونی خواهد داشت و به نحوی مطلوب دارای توازن خواهد بود .(دیوید ا.ام.لی ، استاد جغرافیا)
برنامه ریزی روستایی تعیین یه طرح مشخص و یه الگوی صریح جهت توسعه و شکوفایی زندگی روستایی با پیش بینی و آینده نگری مسائل خاص اجتماعی و اقتصادی جهت توسعهه که نمی تواند بدون توجه به امکانات مادی و انسانی موجود در روستا صورت گیرد . (مولائی ، 1379 ، 44)
-توسعه روستایی :
در نگرش های نوین توسعه که بر توانمند سازی جامعه روستایی ومقوله ها مشارکت وتوسعه منابع انسانی تأکید میشه، توسعه روستایی رو می توان فرایندی همه جانبه از تحولات رو به تکامل ساختارهای شکل دهنده زندگی روستایی نامید که منجر به ارتقاء سطح زندگی مادی و معنوی روستائیان با عنایت به مقوله پایداری می‎گردد(پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی، 1390،ص11 ).
از چند سده ی اخیر و با رشد پر شتاب صنعت و فناوری در جهان، عقب ماندگی مناطق روستایی بیش تر عیان گردیدهه. از اون جایی که عموماً روستاییان نسبت به شهر نشینان دارای درآمد کم تری هستن و از خدمات اجتماعی ناچیزی برخوردارند. اقشار روستایی، فقیرتر و آسیب پذیرتر محسوب می بشن و از همین رو بعضاً این عامل منجر به مهاجرت آنان به سمت شهرها هم میشه. علت این موضوع هم پراکندگی روستاها، نبود صرفه ی اقتصادی واسه ارائه ی خدمات اجتماعی و حرفه ای و تخصصی، نبودن کار کشاورزی (کم بودن بهره وری) و محدودیت منابع ارضی (در مقابل رشد جمعیت) و عدم مدیریت صحیح مسئولان بودهه. به همین جهت، واسه رفع فقر بهره وری آنان، تمهید توسعه روستایی مطرح گردید.
در گذشته بعضی مدیران و سیاست گزاران امر توسعه، صرفاً بر توسعه ی کشاورزی متمرکز می شدن که امروزه نتایج نشون دادهه توسعه روستایی صرفا از این طریق محقق . روستا جامعه ایه که دارای ابعاد اجتماعی مختلفه و نیازمند توسعه ی همه جانبه (یعنی توسعه روستایی) است، نه صرفاً توسعه ی کسب و کار و نظامی به نام کشاورزی.
هر چند باید گفت که از طریق توسعه ی کشاورزی موفق هم الزاماً توسعه روستایی محقق . چون اولاً فواید توسعه ی کشاورزی عاید همه روستاییان (بیش تر عاید زمین داران، به خصوص مالکان بزرگ میشه)، ثانیاً افزایش بهره وری کشاورزی باعث کاهش احتیاج به نیروی انسانی میشه (حداقل در دراز مدت) و این خود باعث کاهش اشتغال روستاییان و فقر روز افزون آنان و مهاجرت بیش تر به سمت شهرها میشه (امینی، 1384، ص13).
-برنامه ریزی توسعه روستایی :
برنامه ریزی توسعه روستایی استراتژیه که واسه بهبود زندگی اقتصادی و اجتماعی گروه مشخصی از مردم که همون روستاییان فقیرند ، طراحی میشه . (بانک جهانی)
برنامه های توسعه ی روستایی جزئی از برنامه های توسعه ی هر کشور به شمار میره که واسه دگرگون سازی ساخت اجتماعی ـ اقتصادی جامعه ی روستایی به کار میره. این برنامه ها توسط دولت و کارگزاران اون ها در مناطق روستایی اجرا میشه. این موضوع در میان کشورهای در حال توسعه، که دولت نقش اساسی در تلاش واسه تجدید ساختمان جامعه به منظور هماهنگی با اهداف سیاسی و اقتصادی خاص به عهده داره،اهمیت بیشتری پیدا می کنه (پاپلی یزدی و ابراهیمی، 1385،ص 53).
-ارزیابی :
ارزیابی که هدف اصلی اون کشف این نکتهه که یه طرح معین مطابق رهنمود مقرر اجرا میشه یا نه و عبارته از تحلیل نهادها و فعالیت های مربوط به طرح و تاثیر اون بر هنجارهاو هدف های اعلام شده طرح . به معنای متداول ارزیابی ، به تاثیر طرح یا پروژه می پردازد .(مرکز امور توسعه آسیا حوزه اقیانوس آرام ، 1366 ، 33) . بررسی و ارزیابی رو نه تنها باید در حین اجرای پروژه ها و طرحها انجام داد بلکه مدتی پس از پایان اون هم به منظور بررسی عملکرد کلی شامل آثار مستقیم و غیر مستقیم و ثانویه اونا باید ارزیابی مجدد صورت گیرد . (مهندسان مشاور H.D.V ، 1371، 435)

2-1- مبانی نظری
2-1-1- برنامه ریزی و توسعه منطقه ای
برنامه ریزی عبارته از یه جریان آگاهانه که به منظور دست یابی به اهداف معین و مشخص ، انجام سلسله اقدامات و فعالیت های مرتبط با یکدیگر در آینده رو پیش بینی می کنه . برنامه ریزی توسعه منطقه ای فرایندیه در جهت تنظیم و هماهنگ کردن برنامه های مختلف اقتصادی و اجتماعی با نیازها و امکانات محلی و منطقه ای . در این برنامه ریزی چون مشارکت مردم هم مطرح میشه می توان اون رو برنامه ریزی از پایین به بالا در جهت انطباق برنامه های کلان با ویژگیهای ناحیه ای دانست . در برنامه ریزی و توسعه منطقه ای برنامه ریزان بیشتر به فکر استفاده بهینه از منابع و قابلیت های منطقه و هم اینکه برطرف کردن عدم تعادل های منطقه ای هستن . در این برنامه ریزی ، برنامه ریزان باید به مشخصاتی توجه کنن که یه منطقه در آینده میتونه داشته باشه زیرا قابلیت منطقه در آینده حکایت از وجود منابع واسه توسعه اون مناطق رو داره . در این صورت برنامه ریزان لازمه تا برنامه های خود رو متناسب با قابلیتها و تواناییهای منطقه طراحی نمایند . در تعیین محدوده هر منطقه از معیارهای متفاوت و گوناگونی مانند منطقه جغرافیایی ، توسعه اقتصادی ، اداری ، نژادی ، اقلیتی ، مذهبی ، فرهنگی ، مرزهای سیاسی و … استفاده میشه . در برنامه ریزی منطقه ای میتوان از اجزای کوچکتری مانند برنامه ریزی محلی که مربوط به یه محل خاصی از یه منطقه یا ناحیه می باشه هم استفاده کرد که در این صورت برنامه ریزی دقیق تر میشه . البته در این برنامه ریزی احتیاج به مشارکت مردمی وجود داره (آسایش ، 1381 ، 23) .
رسالت و هدف برنامه ریزی منطقه ای واسه عمران و توسعه مناطق تحول و دگرگونی کامل و اساسی در کلیه شئون زندگی اقتصادی ، اجتماعی هر منطقه در جهت رشد ، پیشرفت آبادانی اون منطقه در سطوح شهری و روستایی می باشه (معصومی اشکوری ، 1367 ، 48 ) .
لازم به ذکره برنامه ریزی منطقه ای شامل برنامه ریزی شهری و برنامه ریزی روستایی می باشه . از آنجاییکه جهت برنامه ریزی منطقه ای احتیاج به برنامه ریزی در سطح ناحیه داریم ، زیرا هر منطقه شامل چند ناحیه می باشه و جهت برنامه ریزی ناحیه ای احتیاج به برنامه ریزی در سطح پایین تر یعنی برنامه ریزی روستایی خواهیم داشت ، در این مرحله به برنامه ریزی روستایی می پردازیم(عاشقی ، 1388 ،21) .
2-1-1-1-برنامه ریزی روستایی

برنامه ریزی روستایی فرایندیه پیچیده که شامل گردآوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل کردن مسائل و حل آنهاست . برنامه ریزی روستایی مثل هر برنامه دیگه اقتصادی و اجتماعی شامل سه مرحله تهیه برنامه ، اجرا و ارزشیابیه ، که هر یه از این مراحل یه بخش مهم از فرایند برنامه ریزی روستایی رو تشکیل می بده .

دسته‌ها: پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید