1-8-روش و ابزار گردآوری اطلاعات…………………………………………………………………..10
1-9-جامعه ی آماری و تعداد نمونه………………………………………………………………………11
1-10-روش تجزیه و تحلیل اطلاعات……………………………………………………………………11
1-11-تعریف واژگان………………………………………………………………………………………….12
عدالت فضایی………………………………………………………………………………………………….12
عنوان صفحه
تسهیلات عمومی شهری……………………………………………………………………………………12
شهر گرگان………………………………………………………………………………………………………12
فرایند تحلیل سلسله مراتبیAHP………………………………………………………………………..12

فصل دوم: ادبیات تحقیق……………………………………………………………..
مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….14
2-1-مفاهیم فضا، عدالت اجتماعی و عدالت فضایی………………………………………………..15
2-1-1-فضا………………………………………………………………………………………………………15
2-1-1-1-فضا در جغرافیا…………………………………………………………………………………..16
2-1-1-2-فضای شهری……………………………………………………………………………………..18
2-1-2-عدالت…………………………………………………………………………………………………..20
2-1-2-1-عدالت جغرافیایی………………………………………………………………………………..21
2-1-2-2-عدالت محیطی……………………………………………………………………………………22
2-1-2-3-عدالت اجتماعی………………………………………………………………………………….23
2-1-2-4-عدالت اجتماعی و شهر………………………………………………………………………..25
2-1-2-5-عدالت اجتماعی و برنامه ریزی شهری…………………………………………………….27
2-1-2-6-عدالت اجتماعی و رفاه اجتماعی……………………………………………………………28
2-1-2-7-عدالت اجتماعی و احساس سرزندگی…………………………………………………….30
2-1-2-8-عدالت اجتماعی و توسعه پایدار……………………………………………………………31
2-1-3-عدالت فضایی………………………………………………………………………………………..33
2-1-3-1-عدالت فضایی شهری…………………………………………………………………………..34
2-1-3-2-نابرابری فضایی و اجتماعی در شهرها…………………………………………………….35
عنوان صفحه
2-1-4-مکاتب شهری، جغرافیایی و عدالت اجتماعی……………………………………………….38
2-1-4-1-عدالت در یونان باستان………………………………………………………………………..38
2-1-4-2-عدالت اجتماعی و مکاتب شهری…………………………………………………………..40
2-1-4-3-عدالت اجتماعی و آنارشیسم…………………………………………………………………40
2-1-4-4-عدالت اجتماعی و کارکردگرایان…………………………………………………………..41
2-1-4-5-عدالت اجتماعی و رادیکالیسم………………………………………………………………42
2-1-4-6-عدالت اجتماعی و لیبرالیسم………………………………………………………………….44
2-2-تسهیلات شهری………………………………………………………………………………………….46
2-2-1-تسهیلات و خدمات عمومی شهری…………………………………………………………….46
2-2-2-تسهیلات شهری و عدالت فضایی………………………………………………………………48
2-2-3-تسهیلات شهری و دسترسی………………………………………………………………………49
2-2-4-کیفیت زندگی…………………………………………………………………………………………51
2-2-4-1-کیفیت زندگی شهری…………………………………………………………………………..52
2-2-4-2-کیفیت زندگی و عدالت اجتماعی…………………………………………………………..54
2-2-5-سیستم اطلاعات جغرافیایی……………………………………………………………………….55
2-2-6-فرایند تحلیل سلسله مراتبی……………………………………………………………………….56
2-2-7-خود همبستگی فضایی……………………………………………………………………………..57
جمع بندی………………………………………………………………………………………………………..59

فصل سوم: معرفی محدوده ی مورد مطالعه……………………………………..
مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….61
3-1-تاریخچه……………………………………………………………………………………………………62
عنوان صفحه
3-1-1-شهر گرگان در دوره ی قبل از اسلام………………………………………………………….62
3-1-2-شهر گرگان(استرآباد قدیم)در دوره پس از اسلام………………………………………….64
3-1-3-شهر گرگان در دوره معاصر………………………………………………………………………64
3-2-خصوصیات جغرافیایی و اقلیمی شهر……………………………………………………………..65
3-2-1-موقعیت جغرافیایی شهر……………………………………………………………………………65
3-2-1-1-عوارض طبیعی……………………………………………………………………………………66
3-2-2-توزیع شیب……………………………………………………………………………………………66
3-2-3-زمین شناسی…………………………………………………………………………………………..67
3-2-3-1-خصوصیات تکتونیکی زمین………………………………………………………………….67
3-2-4-خاک…………………………………………………………………………………………………….68
3-2-5-پوشش گیاهی…………………………………………………………………………………………69

شما میتونید تکه های دیگه ای از این مطلب رو با جستجو در همین سایت بخوانید

3-2-6-منابع آب……………………………………………………………………………………………….69
3-2-6-1-منابع آبهای سطحی………………………………………………………………………………69
3-2-6-2-منابع آبهای زیر زمینی………………………………………………………………………….70
3-2-7-شرایط اقلیمی و آب و هوایی……………………………………………………………………70
3-2-7-1-دمای هوا……………………………………………………………………………………………70
3-2-7-2-بارش………………………………………………………………………………………………. 71
3-2-7-3-رطوبت……………………………………………………………………………………………..72
3-2-7-4-سایر شرایط(تابش آفتاب، گرد و غبار)……………………………………………………72
3-3-خصوصیات اقتصادی…………………………………………………………………………………..73
3-3-1-وضعیت اشتغال و فعالیت…………………………………………………………………………73
3-4-خصوصیات جمعتی و اجتماعی…………………………………………………………………….75
3-4-1-خانوار و ترکیب اون…………………………………………………………………………………75
عنوان صفحه
3-4-2-ترکیب سنی……………………………………………………………………………………………75
3-4-3-نسبت جنسی………………………………………………………………………………………….77
3-4-4-وضع سواد…………………………………………………………………………………………….79
3-4-5-وضع مهاجرت………………………………………………………………………………………..81
3-5-الگوی توسعه……………………………………………………………………………………………..82
3-6-بررسی سابقه ی تهیه ی طرح های شهری در شهر گرگان…………………………………..82
3-7-وضعیت کمی و کیفی کارکردهای مختلف شهری…………………………………………….83
3-7-1-کاربری مسکونی……………………………………………………………………………………..83
3-7-2-کاربری تجاری……………………………………………………………………………………….84
3-7-3-کارکرد آموزشی……………………………………………………………………………………..85
3-7-4-کارکرد فرهنگی………………………………………………………………………………………85
3-7-5-کارکرد مذهبی………………………………………………………………………………………..86
3-7-6-کارکرد ورزشی………………………………………………………………………………………87
3-7-7-کاربری بهداشتی- درمانی…………………………………………………………………………89
3-7-8-کارکرد اداری…………………………………………………………………………………………90
3-7-9-کارکرد فضای سبز………………………………………………………………………………….91
جمع بندی………………………………………………………………………………………………………..93

فصل چهارم: یافته های تحقیق………………………………………………………
مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….95
4-1-تعیین میزان دسترسی نواحی شهر گرگان به تسهیلات عمومی……………………………..96
4-2-تحلیل سلسله مراتبی(AHP)…………………………………………………………………………98
عنوان صفحه
4-2-1-آماده سازی و رقومی کردن لایه های اطلاعات مکانی وتهیه ی نقشه ی فواصل
……………………………………………………………………………………………………………………..100
4-2-2-طبقه بندی مجدد نقشه ها بر اساس ارزشگذاری اونا……………………………………104
4-2-2-1-تحلیل دسترسی به خدمات پستی…………………………………………………………109
3-2-2-2-تحلیل دسترسی به جایگاه های سی ان جی و بنزین………………………………..111
4-2-4-تشکیل ماتریس مقایسه ی زوجی و وزن دهی معیارها با استفاده از نرم افزار
AHP …………………………………………………………………………………………………………..115

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج میشه که ممکنه موقع انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا واسه دمو می باشه

ولی واسه دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی همه قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنین

4-2-5-تعیین درجه ی سازگاری………………………………………………………………………..119
4-2-6-تلفیق معیارهای وزن گذاری شده و تهیه ی نقشه ی نهایی دسترسی به تسهیلات….. ………………………………………………………………………………………………………………………………..121
4-3-خودهمبستگی فضایی………………………………………………………………………………..123
4-3-1-ضریب موران……………………………………………………………………………………….123
4-3-2-آماره ی عمومیG………………………………………………………………………………….125
4-3-3-ضریب دو متغیره ی موران……………………………………………………………………..127
جمع بندی………………………………………………………………………………………………………130

فصل پنجم: جمع بندی، نتیجه گیری و ارائه ی پیشنهادات………………….
5-1-آزمون فرضیه……………………………………………………………………………………………132
5-1-1-فرض اول…………………………………………………………………………………………….132
5-1-2-فرضیه ی دوم……………………………………………………………………………………….133
5-2-نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………135
5-3-پیشنهادات……………………………………………………………………………………………….138
منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………….140
عنوان صفحه
منابع لاتین……………………………………………………………………………………………………….148
Abstract………………………………………………………………………………………………………..

فهرست جداول
عنوان صفحه
(3-1)وضعیت اشتغال جمعیت 10 ساله و بیشتر 1390……………………………………………..73
(3-2) شاغلان بر حسب جنس و گرههای عمده ی فعالیت سال 1390………………………….74
(3-3)جمعیت شهر گرگان بر حسب سن و جنس، سال 1390…………………………………….76
(3-4)نسبت جنسی جمعیت شهر گرگان سال 1390………………………………………………..78
(3-5)نسبت باسوادی جمعیت 6 ساله و بیشتر در سال 1390……………………………………..80
(3-6)مهاجران وارد شده به شهر گرگان طی سالهای 1385 تا 1390 بر حسب سن و جنس …..
……………………………………………………………………………………………………………………….81
(3-7)طرح های توسعه ی شهری تهیه شده واسه شهر گرگان……………………………………83
(3-8)سرانه ی کاربری تجاری شهر گرگان…………………………………………………………….84
(3-9)سرانه ی کاربری فرهنگی شهر گرگان……………………………………………………………86
(3-10)سرانه ی کاربری مذهبی شهر گرگان……………………………………………………………87
(3-11)سرانه ی کاربری ورزشی شهر گرگان…………………………………………………………..88
(3-12)سرانه ی کاربری درمانی شهر گرگان…………………………………………………………..89
(3-13)سرانه ی کاربری اداری- انتظامی شهر گرگان……………………………………………….90
(3-14)سرانه ی کاربری فضای سبز شهر گرگان………………………………………………………91
(4-1)شعاع عملکرد هر یه از کاربریها………………………………………………………………..104
(4-2) طبقه بندی تسهیلات عمومی بر پایه شعاع عملکرد1……………………………………106
(4-3) طبقه بندی تسهیلات عمومی بر پایه شعاع عملکرد2……………………………………106
(4-4) مطلوبیت دسترسی به نواحی شهر گرگان بر پایه مساحت و درصد………………..113
(4-5) مقیاس کمی واسه مقایسه ی زوجی معیارها…………………………………………………116
(4-6) جدول مقایسه ی زوجی…………………………………………………………………………..118
عنوان صفحه
(4-7) اوزان اختصاص داده شده به هر یه از تسهیلات…………………………………………119
(4-8) اندازه RI پیشنهادی ساعتی………………………………………………………………………120
(4-9)میزان مطلوبیت نواحی شهر گرگان به لحاظ دسترسی به کلیه ی تسهیلات عمومی
…………………………………………………………………………………………………………………….122

فهرست شکلای و نمودار
عنوان صفحه
(2-1)شکل انواع خودهمبستگی فضایی………………………………………………………………….58
(3-1)نمودار بارش ماهیانه ی شهر گرگان……………………………………………………………..71
(3-2)جمعیت شهر گرگان بر حسب سن و جنس سال 1390…………………………………….77
(3-3)نسبت جنسی جمعیت شهر گرگان در سال 1390……………………………………………..79

(3-4)نمودار نسبت باسوادی جمعیت 6 ساله و بیشترسال 1390…………………………………80

فهرست نقشه ها
عنوان صفحه
(3-1)مسیر دیوار تدافعی گرگان…………………………………………………………………………..63
(3-2)موقعیت منطقه مورد مطالعه در کشور، استان و شهرستان…………………………………..65
(3-3)کاربری های شهر گرگان در وضعیت موجود………………………………………………..92
(4-1) توزیع فضایی تسهیلات عمومی شهر گرگان………………………………………………….97
(4-2) فاصله از دبستان……………………………………………………………………………………..100
(4-3) فاصله از دبیرستان…………………………………………………………………………………..100
(4-4) فاصله از مدارس راهنمایی……………………………………………………………………….101
(4-5) فاصله از بیمارستان………………………………………………………………………………….101
(4-6) فاصله از پارک……………………………………………………………………………………….101
(4-7) فاصله از کتابخانه……………………………………………………………………………………101
(4-8) فاصله از مجموعه های ورزشی…………………………………………………………………102
(4-9) فاصله از کلانتریها…………………………………………………………………………………..102
(4-10) فاصله از مساجد……………………………………………………………………………………102
(4-11) فاصله از مراکز آتش نشانی…………………………………………………………………….102
(4-12) فاصله از مراکز پستی……………………………………………………………………………..103
(4-13) فاصله از جایگاههای سی ان جی……………………………………………………………..103
(4-14) فاصله از جایگاههای بنزین……………………………………………………………………..103
(4-15)نقشه دسترسی به دبستان ها……………………………………………………………………..106
(4-16) نقشه دسترسی به مدارس راهنمایی………………………………………………………….106
(4-17) نقشه دسترسی به دبیرستانها…………………………………………………………………107
(4-18) نقشه دسترسی به بیمارستانها……………………………………………………………………107
عنوان صفحه
(4-19) نقشه دسترسی به پارک های شهری…………………………………………………………107
(4-20) نقشه دسترسی به کتابخانه ها……………………………………………………………..107
(4-21) نقشه دسترسی به مجموعه های ورزشی……………………………………………………108
(4-22) نقشه دسترسی به کلانتری ها………………………………………………………………….108
(4-23) نقشه دسترسی به مساجد……………………………………………………………………….108
(4-24) نقشه دسترسی به ایستگاههای آتش نشانی………………………………………………….108
(4-25) نقشه دسترسی به مراکز پستی………………………………………………………………….110
(4-26) نقشه دسترسی بر اساس جمعیت………………………………………………………………110
(4-27) نقشه کالیبره شده بر پایه جمعیت………………………………………………………110
(4-28) نقشه نهایی مطلوبیت دسترسی به پست……………………………………………………..110
(4-29) نقشه دسترسی به جایگاه سی ان جی………………………………………………………..111
(4-30) نقشه دسترسی بر اساس جمعیت………………………………………………………………111
(4-31) نقشه کالیبره شده بر پایه جمعیت……………………………………………………….111
(4-32) نقشه نهایی مطلوبیت دسترسی به سی ان جی…………………………………………….111
(4-33) نقشه دسترسی به جایگاه بنزین………………………………………………………………..112
(4-34) نقشه دسترسی بر اساس جمعیت………………………………………………………………112
(4-35) نقشه کالیبره شده بر پایه جمعیت……………………………………………………….112
(4-36) نقشه نهایی مطلوبیت دسترسی به بنزین……………………………………………………..112
(4-37) نقشه دسترسی به کلیه تسهیلات عمومی شهر گرگان…………………………………..122
(4-38) نقشه توزیع تسهیلات عمومی بر پایه شاخص موران………………………………124
(4-39) نقشه توزیع تسهیلات عمومی بر پایه آماره ی عمومی G………………………..126
(4-40) نقشه تحلیل همبستگی دو متغیره ی موران………………………………………………128

چکیده
مهمترین معیار واسه تحلیل وضعیت عدالت فضایی در شهر چگونگی توزیع تسهیلات و خدمات شهریه و میزان و چگونگی توزیع تسهیلات میتونه نقش مؤثری در جابجایی فضایی جمعیت و تغییرات جمعیتی در مناطق شهری داشته باشه. این پژوهش با هدف تحلیل عدالت فضایی در نقاط شهری گرگان با تأکید بر تسهیلات عمومی شهری وبررسی رابطه ی بین توزیع تسهیلات و جمعیت، 13 نوع از تسهیلات عمومی رو مورد بررسی قرار دادهه.روش تحقیق از نوع توصیفی، تحلیلی و کاربردی بوده و جمع آوری اطلاعات به روش کتابخانه ای و با استفاده از ابزار پرسشنامه و جمع آوری داده ها با مراجعه به سازمانها و ادارات مربوطه انجام شدهه. در تحلیل داده ها هم روشهای AHP، ضریب موران، آماره عمومی G و روش دو متغیره ی موران در محیط نرم افزارهای GIS وGeo DA به کار برده شدهه. نتایج تحقیق نشون می بده دسترسی به تسهیلات عمومی شهری در شهر گرگان در نواحی مرکزی و محلات قدیمی شهر بیشتر و نواحی حاشیه ای از کمترین دسترسی برخوردار می باشن. هم اینکه نتایج حاصل از ضریب موران و آماره ی عمومی G بیانگر این نکتهه که توزیع تسهیلات از نوع خوشه ای و با تمرکز بالاست یعنی نواحی که دارای تراکم تسهیلات می باشه در مجاورت هم واقع شده اند. واسه بررسی رابطه ی بین تراکم جمعیت و تراکم تسهیلات عمومی از ضریب موران دو متغیره استفاده شد که نتایج حاکی از رابطه ی ضعیف بین تراکم جمعیت و تسهیلات عمومیه در واقع می توان گفت توزیع تسهیلات بر پایه ی جمعیت در شهر گرگان عادلانه نیست.
واژگان کلیدی: عدالت فضایی، تسهیلات عمومی شهری، شهر گرگان، AHP

فصل اول:
کلیات تحقیق
مقدمه
شهر پیچیده ترین سکونتگاه انسانیه که در اون وسیع ترین روابط انسانی – محیطی شکل میگیره. بی توجهی مدیریت شهری به مراکز شهری در جریان رشد شتابان شهری این مراکز رو با مشکلای و مسائل متعددی روبه رو کرده که باعث کاهش کیفیت محیط زندگی در اونا شدهه. رشد سریع جمعیت و نبود امکانات مالی، فنی و زیر بنایی واسه ایجاد کاربریهای عمومی و اجتماعی شهر باعث ایجاد یه ناهمگونی و عدم تعادل در توزیع امکانات گوناگون در شهر شدهه که این عامل خود باعث ایجاد انواع آلودگی ها، تراکم شدید جمعیت در نقاط خاصی از شهر و ایجاد عدم امنیت روانی واسه خونواده ها شدهه. این عوامل توسعه پایدار شهری رو که در دهه های اخیر مورد توجه برنامه ریزان شهری بودهه رو با مشکلاتی مواجه می کنه.پس سازمان فضایی متعادل در شهرها نوعی از پایداری شهریه و زمانی محقق میشه که هماهنگی و سازگاری منطقی بین پراکنش جمعیت و توزیع خدمات در شهرها به وجود آید. از اونجایی که سرزمینی رو می توان توسعه یافته قلمداد کرد که از نظر اجتماعی – فرهنگی به سطح توسعه یافتگی رسیده باشه پس اگه به توسعه با دید اجتماعی – فرهنگی توجه نماییم، می توان گفت که توسعه یافتگی همون راهیابی به سوی عدالت اجتماعیه. عدالت در شهر باید به دنبال تخصیص مناسب و متناسب امکانات و خدمات ،استفاده از توانهای بالقوه و بالفعل در شهر،از بین بردن شکاف بین فقیر و غنی و جلوگیری از به وجود آمدن زاغه های فقر باشه، نوعی از عدالت که از اون به عنوان عدالت فضایی نام برده میشه.
تحلیل سلسله مراتبی روشی واسه کمک به تصمیم گیرانه تا اهداف و راهکارهای خود رو در یه محیط پیچیده ی بدون ساختار و غیرشفاف، اولویت بندی و طبقه بندی کنن. یکی از وظایف اساسی مدیران، تصمیم گیریه و سازمان ها با تصمیماتی که مدیران اونا در محیط های اختصاصی اتخاذ می کنن، اونا رو به هدفهای از پیش تعیین شده هدایت و نزدیک می کنن. واسه استفاده از داوری و قضاوت کارشناسی تصمیم گیران، در این روش مسأله تصمیم گیری به مؤلفه هایی تفکیک شده و به طور سلسله مراتبی مرتب میشه. سپس با استفاده از دیدگاهها و نظرات واسه هر یه از مؤلفه های این فرایند بالاترین اولویت مؤلفه های مسأله تعیین میشه بدین ترتیب توجه تصمیم گیر رو نسبت به ضرورت اون جلب میکنه. مثلا مهمترین کاربردهای عملی AHP عبارت از این می باشه که چارچوبی واسه مشارکت گروهی در تصمیم گیری و حل مسأله فراهم می سازد. از اونجایی که قادر نیستیم بدون یه معیار اندازه گیری نماییم لذا احتیاج به شیوه ای داریم تا معیارهای جدید رو واسه اندازه گیری ویژگی های ناملموس توسعه دهیم.فرایند تحلیل سلسله مراتب، مدل انعطاف پذیریه که اجازه می بده تا به وسیله ی ترکیب نمودن قضاوت و ارزشهای شخصی به شیوه ای منطقی تصمیم گیری بشه. در واقع نیازمند شیوه ای هستیم که به وسیله ی اون بدانیم آیا عوامل تاثیرات یکسانی بر نتیجه دارن یا نه و یا اینکه آیا تأثیرات اونا متفاوته.
1-1-بیان مسئله:
به دنبال انقلاب صنعتی و پس از اون در قرن بیستم جمعیت شهرنشین در جهان افزایش یافته و شهرنشینی به شیوه غالب زندگی بشر تبدیل شده، به طوریکه جمعیت جهان از 3 در صد در سال 1800 میلادی به 9/68 درصد در سال 2005 رسیدهه(ذاکریان و همکاران،1389: 62). در ایران هم شهرنشینی از دهه ی 1300 آغاز و در طی سالهای 1340 تا 1355 با شتاب بیشتری افزایش یافت به این ترتیب که جمعیت شهری ایران از 28 درصد در سال 1300 به 8/51 درصد در سال 1360 افزایش یافتهه(حسامیان و همکاران،1383: 24). این افزایش شتابان جمعیت موجب نارسائی های کمی و کیفی در ارائه خدمات و امکانات شهری و کاهش کیفیت زندگی شهری گردیدهه. این موضوع مورد توافقه که قابلیت دسترسی و تنوع تسهیلات و خدمات، یکی از پارامترهای مهم واسه ارزیابی کیفیت زندگی می باشه. اما در کشورهای در حال توسعه به دلیل رشد سریع و بدون برنامه ریزی شهرها در گذشته، توسعه اتفاق افتاده در مناطق مختلف شهری، بدون برنامه ریزی واسه ایجاد تسهیلات مورد احتیاج صورت گرفته، که نتیجه اون پایین بودن سطح کیفیت زندگی در این مناطق می باشه. لذا کیفیت زندگی در مناطق ساخته شده شهری به طور اساسی تحت تأثیر قابلیت دسترسی به تسهیلات شهری قرار میگیره(طالعی و همکاران،1388: 442). توزیع تسهیلات و خدمات و کیفیت اونا هم به طور تفکیک ناپذیری با رفاه اجتماعی پیوند دارن اونا رو نمی توان از موضوعات حاشیه ای همچون نابرابری شهروندان و آزادیهای شخصی تفکیک کرد. باید خاطر نشون کرد که حتی زیباترین مکانها و بهترین اونا از لحاظ موقعیت دسترسی و زندگی اگه با فقدان یا ضعف دسترسی به منابع و امکانات مواجه باشه، نمی تواند واسه رفاه ساکنان لذت بخش و مفید باشه(Boyne,Georg,2002: 36) درواقع رشد شهرها باعث شد که کمبود امکانات و زیرساختارهای شهری با افزایش جمعیت شهری دو چندان بشه و گروه های مختلف شهری متناسب با کیفیت زندگی، دسترسی های متفاوتی به این امکانات داشته باشن(حاتمی نژاد و همکاران، 1391: 43).
پس می توان گفت که از مهمترین عوامل در برنامه ریزی شهری، استفاده از فضاها و توزیع مناسب و به عبارتی کاملتر عدالت فضاییه. در این راستا کاربریها و خدمات شهری مثلا عوامل مؤثر و مفیدن که با پاسخگویی به احتیاج جمعیتی، افزایش منفعت عمومی و توجه به استحقاق و شایستگی افراد می تونن با برقراری عادلانه تر، ابعاد عدالت فضایی، عدالت اجتماعی و عدالت اقتصادی رو برقرار نمایند. پس برهم خوردن توازن جمعیتی که مهمترین ریشه های اون، مهاجرتهای درون و برون شهری، تراکم بیش از حد کاربریها در مناطق خاص اند، می تونن فضاهای شهری رو فضاهایی متناقض با عدالت از ابعاد اقتصادی و اجتماعی نمایند(وارثی و همکاران،1386: 95). در طول صد سال گذشته خیلی از سیاستمداران و مفسران از بحث عدالت اجتماعی واسه توجیه دولت رفاه و به طور کلی تر تامین دولت استفاده کرده اند. به طوریکه بعضی از فلسفه های اجتماعی به ویژه سوسیالیستی عدالت رو به عنوان مفهوم کلیدی مفاهیم رفاه و آزادی در نظر می گرفت(King,2012: 464). توزیع فضایی متعادل خدمات شهری هم از مهم ترین نشانه های عدالت اجتماعی در شهر به شمار میره. عدالت اجتماعی در شهر یعنی تداوم حفظ منافع گروه های اجتماعی متفاوت بر اساس گسترش بهینه ی منابع شهری، درآمدها و هزینه ها(2002: 27،Gray). اساس نظریه عدالت اجتماعی بر این اصله که نابرابری های اقتصادی و اجتماعی جامعه بر سازمان فضایی اون تاثیر داره و هم هرگونه تغییر در سازمان فضایی در روابط اقتصادی –اجتماعی و توزیع درآمد در جامعه اثر مستقیم می گذارد(مرصوصی،1383: 90). برنامه ریزی تأسیسات خدماتی در شکل مدرن اون در حدود یه قرن پیش در کشورهای با اقتصاد پیشرفته به عنوان پاسخی ضروری واسه احتیاج حفظ سلامت جمعیت در روستاها از تأثیرات صنعتی سازی و تقاضاهای جمعیت رو به رشد و به منظور فراهم آوردن زیرساختهای اساسی شهرها به وجود آمدند(1998:95،Middelton).
پس از ایجاد گلستان به عنوان یه استان مستقل شهر گرگان هم به عنوان مرکز این استان در نظر گرفته شد.این شهر طبق آمار در سال 1390 دارای 329536 نفر جمعیت بودهه که یکی از دلایل افزایش جمعیت اون در طی دو دهه گذشته انتخاب اون به عنوان مرکز استان بوده که مهاجرتهای زیادی رو از شهرها و روستاهای اطراف به دنبال داشتهه. شهر گرگان در سالهای اخیر تحولات مختلف جمعیتی، کالبدی و اجتماعی و اقتصادی به خود دیدهه. افزایش چمعیت در این شهر باعث به وجود آمدن موجی از آشفتگی در توسعه کالبدی شهر و پایین آمدن سطح ارائه تسهیلات عمومی شدهه، به طوریکه از مجموع 35600000 مترمربع مساحت زمین شهری 31.26درصد به کاربری مسکونی، 2.84 درصدکاربری آموزشی ،2.36 درصد تجاری، 0.54 درصدپارک و فضای سبز عمومی، 0.66 درصد بهداشتی-درمانی، 0.48 درصد فرهنگی-مذهبی، 2.61 درصد هم به کاربری اداری و باقی مساحت هم به سایر کاربریها اختصاص داده شدهه. با توجه به پیشی گرفتن رشد جمعیت شهر گرگان به ایجاد تسهیلات و امکانات عمومی شهری سعی شدهه تا به بررسی نحوه توزیع تسهیلات عمومی شهری و ارتباط اون با توزیع جمعیت پرداخته و نواحی نیازمند به این تسهیلات تعیین گردد.

1-2- سؤالات تحقیق:
– آیا تسهیلات عمومی شهر گرگان بر اساس قایلیت دسترسی و کارایی نسبت به توزیع جمعیت عادلانه توزیع شدهه؟
– آیا توزیع تسهیلات عمومی شهری در نواحی شهری گرگان از خود همبستگی فضایی برخورداره؟

1-3- فرضیه ی تحقیق:
– به نظر می رسد توزیع تسهیلات عمومی شهری در شهر گرگان بر اساس توزیع جمعیت و دسترسی، عادلانه صورت گرفتهه.
– به نظر می رسد توزیع تسهیلات عمومی شهری در نواحی شهری گرگان از خودهمبستگی فضایی برخورداره.

1-4- سابقه ی تحقیق:
جان استوارت میلر نخستین کسیه که اصطلاح عدالت اجتماعی رو به معنای امروزی به کار برد .طبق نظر وی عدالت اجتماعی یعنی جامعه رفتار یکسانی با تمام کسانی که شایستگی یکسانی دارن داشته باشه(Miller,1999: 2). دیوید هاروی جغرافیدان انگلیسی هم با انتشار کتاب خود تحت عنوان عدالت اجتماعی و شهر(1973) مسیر تازه ای در جغرافیا ی شهر گشود و جغرافیای شهری رو بیش از پیش به استفاده از عدالت اجتماعی در جامعه شهری نزدیک کرد. از نظر هاروی عدالت اجتماعی در شهر باید به گونه ای باشه که نیازهای جمعیت شهری رو پاسخگو باشه و تخصیص منطقه ای منابع رو به گونه ای هدایت کنه که افراد با کمترین شکاف و اعتراض نسبت به استحقاق حقوق خود مواجه باشن. از اون زمان به بعد مطالعاتی در سراسر جهان مثلا ایران در خصوص عدالت اجتماعی و عدالت فضایی انجام شدهه که از اون میان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– نفیسه مرصوصی در سال 1383در خصوص تحلیل فضایی عدالت اجتماعی در شهر تهران مطالعاتی انجام دادهه. وی با بررسی توزیع جغرافیایی شاخصهای فقر و توسعه به روشنی ناهمگنی فضایی- اجتماعی بین مناطق تهران رو اثبات می کنه.
– تسو1 و همکاران در سال 2005 در سنجش شاخص یکپارچه دسترسی محور در ارتباط با عدالت فضایی در خدمات عمومی شهری در یکی از شهرهای تایوان با ارائه شاخصی یکپارچه از عدالت فضایی و با روش خودهمبستگی فضایی محلی نشون دادند که توزیع خدمات عمومی در شهر ناعادلانه بودهه.
– حمیدرضا وارثی در سال 1387 در تحقیق(بررسی تطبیقی توزیع خدمات شهری از منظر عدالت اجتماعی، مورد زاهدان). به بررسی وضعیت جمعیت در مناطق شهری زاهدان و چگونگی تناسب اون با خدمات شهری پرداختند اونا نشون دادند که تنها با ارائه سازوکار توزیع خدمات برابر و متناسب با نیازهای جمعیتی می توان به تعادل در سطح شهر زاهدان رسید.
– حسین حاتمی نژاد و همکاران در طرح تحقیقاتی در سال 1387 با عنوان تحلیل نابرابری اجتماعی در برخورداری از کاربریهای خدمات شهری با بررسی رابطه بین سطح اقتصادی-اجتماعی شهروندان و میزان برخورداری از کاربریهای خدمات شهری در اسفراین به این نتیجه رسیدند که طبقات اجتماعی-اقتصادی برتر از کاربریهای خدماتی مطلوبتری برخوردارند و الگوی توزیع کاربریهای خدماتی به نفع گروههای مرفه تر عمل کردهه.
– مسلم رستمی در پژوهشی تحت عنوان تحلیل توزیع فضایی خدمات شهری در شهر کرمانشاه، سال 1388 نشون داد که بین میانگین قیمت زمین با درآمد سرانه و اجاره بهای پرداختی در ارتباط با شاخص مسکن رابطه معناداری وجود داره و با توجه به این عامل توزیع فضایی خدمات عمومی شهری در شهر کرمانشاه به صورت نامتعادلی صورت گرفتهه.
– حسن حکمت نیا و همکاران در سال 1390 در بررسی تحلیل توزیع فضایی خدمات عمومی شهری در شهر اردکان به بررسی برابری در توزیع فضایی خدمات و امکانات شهری پرداخته و در نهایت بازتاب فضایی اون در رابطه با قیمت زمین و ارزش افزوده مورد تجزیه و تحلیل قرار داده اند. یافته های پژوهش مبیّن آنه که توزیع فضایی خدمات شهری در این شهر نامتعادل می باشه، قیمت زمین هم همبستگی معناداری با شاخصهای مورد بحث در پژوهش داره.
– هاشم داداشپور و فرامرز رستمی در مقاله ای با هدف تعیین شاخصی یکپارچه واسه سنجش عدالت فضایی در توزیع خدمات عمومی شهری در یاسوج در سال 1390 نشون دادند که توزیع خدمات شهری در این شهر بر اساس قابلیت دسترسی ،کارایی و توزیع جمعیت عادلانه صورت نگرفته و نسبت برخورداری از خدمات در بخش قابل توجهی از شهر کمتر از نسبت جمعیتی آنه.

1-5 -ضرورت تحقیق:
توزیع رفاه موضوع حال حاضر نیست بلکه تحت تاثیر اعمال گذشته قرار داره؛ همون طور که رفاه آینده از اعمال امروز ما متأثر خواهد بود چشم انداز حیات بدون عدالت، تاریک جلوه میکنه و از این روست که جغرافیدانان هم در دهه های اخیر بیش از گذشته به تاثیر عدالت اجتماعی و نابرابری در مورفولوژی و سازمان یابی فضایی شهرها توجه دارن(Yeqiao Wang, XinshengZhang ,2001: 8).
مثلا عواملی که باید در جهت اجرای عدالت اجتماعی و با عدالت فضایی در برنامه ریزی شهری رعایت کرد، توزیع مناسب خدمات شهری و استفاده صحیح از فضاهاه. در این خصوص کاربریها و خدمات شهری عوامل مؤثری هستن که با ارضای نیازهای جمعیتی، افزایش منافع عمومی و توجه به استحقاق و لیاقت افراد می توانند با برقراری عادلانه تر، عدالت اجتماعی ،اقتصادی وفضایی رو در مناطق شهر برقرار نمایند. لذا عدم توزیع مناسب خدمات شهری نه تنها میتونه در بر هم زدن جمعیت و عدم توازن اون در شهر بینجامد بلکه فضا های شهری رو متناقض با عدالت از ابعاد اجتماعی و اقتصادی شکل بده(وارثی و دیگرون،1387: 144). شهر گرگان از سال 1376 که به عنوان مرکز استان گلستان تعیین گردید با مهاجرت شتابان جمعیت از شهرها و روستاهای اطراف مواجه شدهه، این مسئله لزوم برنامه ریزی واسه ایجاد و توسعه تسهیلات عمومی شهری رو ضروری می سازد در نتیجه این پژوهش با تأکید بر عدالت فضایی سعی در توزیع عادلانه تسهیلات شهری متناسب با جمعیت مناطق مختلف شهر گرگان داره.
1-6 -اهداف تحقیق:
– بررسی رابطه بین جمعیت و توزیع فضایی تسهیلات شهری و دسترسی به این تسهیلات در شهر گرگان
– شناسایی محدوده های نیازمند جهت تمرکز تسهیلات شهری جدید
– ارزیابی میزان کارایی مدل خودهمبستگی فضایی در تحلیل پراکنش فضایی تسهیلات شهری در شهر گرگان

1-7 -روش انجام تحقیق:
روش تحقیق از نوع توصیفی، تحلیلی و کاربردی بوده و جمع آوری اطلاعات به روش کتابخانه ای و با استفاده از ابزار پرسشنامه و جمع آوری داده ها با مراجعه به سازمانها و ادارات مربوطه انجام شدهه.
در تحلیل داده ها هم از روشهای AHP، ضریب موران،آماره عمومی G و روش دو متغیره ی موران در محیط نرم افزارهای GIS وGeo DA استفاده شدهه.

1-8 -روش و ابزار گردآوری اطلاعات:

دسته‌ها: پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید